Szukając informacji na temat chorób oczu, można łatwo natknąć się na hasła „zaćma” i „jaskra”? Jak odróżnić te dwie choroby? W tym artykule wyjaśnimy, na czym polegają te dolegliwości, jakie są ich kluczowe różnice i dlaczego odpowiednia diagnoza jest tak ważna dla zachowania wzroku.
Czym są jaskra i zaćma i jakie są między nimi podstawowe różnice?
Jaskra to choroba uszkadzająca nerw wzrokowy, najczęściej w wyniku zbyt wysokiego ciśnienia w oku, podczas gdy zaćma polega na zmętnieniu naturalnej soczewki oka, co prowadzi do pogorszenia jakości widzenia.
Aby zrozumieć różnicę między tymi schorzeniami, pomyśl o oku jak o aparacie fotograficznym. Jaskra dotyczy „kabla”, który przesyła obraz do mózgu, czyli nerwu wzrokowego. Gdy jest on uszkodzony, obraz, który widzimy, ma „dziury„. Natomiast zaćma, znana również jako katarakta, to problem z „soczewką” aparatu – staje się ona coraz bardziej matowa, co sprawia, że obraz jest coraz mniej wyraźny, jakby cały czas był za mgłą.
Choć obie choroby często pojawiają się u osób starszych i prowadzą do pogorszenia wzroku, ich mechanizm powstawania jest zupełnie inny. Dlatego tak ważne jest, aby nie mylić zaćmy i jaskry, ponieważ prawidłowa diagnoza jest kluczowa dla wdrożenia właściwego leczenia. W Klinice Okulistycznej Jasne Błonia w Łodzi dbamy o to, by każdemu pacjentowi zapewnić kompleksową opiekę, która zaczyna się od rzetelnej diagnostyki.
Skoro znamy już podstawowe rozróżnienie między jaskrą a zaćmą, warto przyjrzeć się bliżej, jak manifestuje się ta pierwsza, często bardzo podstępna dolegliwość. Jaskra, nie bez powodu nazywana „cichym złodziejem wzroku”, rozwija się powoli i w początkowej fazie może nie dawać żadnych sygnałów, które pacjent byłby w stanie samodzielnie zauważyć. Jakie symptomy powinny zatem zapalić czerwoną lampkę?
Jakie niepokojące objawy daje jaskra?
Jaskra w początkowym stadium jest najczęściej bezobjawowa, a w miarę jej postępu pojawiają się ubytki w polu widzenia (mroczki) i zawężenie pola widzenia, określane jako widzenie tunelowe.
Jaskra jest podstępna, bo w początkowej fazie nie daje wyraźnych sygnałów. Brak bólu, dyskomfortu i widocznych zmian w widzeniu usypia czujność, a w tym czasie wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego doprowadza do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Dlatego tak ważne są regularne badania profilaktyczne – szczególnie w sytuacji, gdy na jaskrę cierpi ktoś z najbliższej rodziny. Warto jednak wiedzieć, że objawy mogą różnić się w zależności od typu jaskry. Powoli postępująca jaskra otwartego kąta doprowadza do nieodwracalnego zawężenia pola widzenia, aż do jego utraty. Z kolei ostry atak jaskry zamkniętego kąta to nagły stan, który wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej, ponieważ zignorowany może prowadzić do całkowitej utraty wzroku. Jego objawami są silny ból oka, zaczerwienienie oczu, ból głowy, nudności czy widzenie aureoli wokół źródeł światła. To sygnały alarmowe, których nie wolno ignorować. Głównym celem leczenia jaskry jest obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i tym samym powstrzymywanie dalszego uszkadzania nerwu wzrokowego.
Czego nie wolno robić przy jaskrze? Przede wszystkim nie wolno ignorować zaleceń lekarza i opuszczać regularnych wizyt kontrolnych.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tej chorobie, zapraszamy do zapoznania się z pełnym tekstem na temat jaskry: https://jasneblonia.pl/jaskra/
Podczas gdy jaskra atakuje podstępnie, niszcząc pole widzenia od zewnątrz do wewnątrz, zaćma daje o sobie znać w zupełnie inny, bardziej bezpośredni sposób, wpływając na samo centrum tego, jak postrzegamy świat. Zamiast „dziur” w obrazie, pacjent zaczyna doświadczać jego ogólnego pogorszenia, jakby z dnia na dzień rzeczywistość traciła swoją ostrość i nasycenie barw.
Jakie są najczęstsze objawy zaćmy?
Najczęstsze objawy zaćmy to bezbolesne, postępujące zamglenie widzenia, blaknięcie i zażółcenie kolorów, problemy z widzeniem w nocy oraz efekt aureoli wokół źródeł światła.
Wyobraź sobie, że pewnego dnia Twoje okulary, choć czyste, sprawiają wrażenie wiecznie brudnych. Pojawiają się coraz większe problemy z czytaniem drobnego druku, a prowadzenie samochodu po zmroku staje się wyzwaniem. To mogą być pierwsze sygnały, że rozwija się u Ciebie zaćma, inaczej zwana kataraktą. Często to pogorszenie widzenia jest tłumaczone naturalnym procesem starzenia. Kluczowe jest jednak, aby nie ignorować tych sygnałów i skonsultować się ze specjalistą, który potrafi odróżnić zwykłą wadę wzroku od rozwijającej się choroby. Dobra wiadomość jest taka, że choć objawy obniżają komfort życia, skuteczne leczenie zaćmy pozwala na całkowite wyeliminowanie problemu i poprawę widzenia.
Więcej na temat zaćmy znajdziesz w pełnym artykule na naszej stronie: https://jasneblonia.pl/zacma/
Zarówno subtelne ubytki w polu widzenia charakterystyczne dla jaskry, jak i postępujące zamglenie obrazu typowe dla zaćmy, są sygnałami, których nie wolno ignorować. Samoobserwacja jest jednak tylko pierwszym krokiem. Aby postawić precyzyjną diagnozę, odróżnić te dwie jednostki chorobowe – a czasami nawet stwierdzić ich współwystępowanie – niezbędna jest wizyta w gabinecie specjalisty, który dysponuje wiedzą i zaawansowaną technologią.
W jaki sposób diagnozuje się zaćmę i jaskrę?
Jak odróżnić jaskrę od zaćmy? Diagnostyka zaćmy opiera się głównie na badaniu oka w lampie szczelinowej, natomiast dokładna diagnostyka jaskry wymaga całego pakietu badań, takich jak:
- pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego,
- ocena nerwu wzrokowego poprzez diagnostykę obrazową (SOCT jaskrowe),
- badanie pola widzenia (perymetria),
- badanie kąta przesączania,
- pachymetria – pomiar grubości rogówki.
W gabinecie okulistycznym lekarz może łatwo odróżnić te dwie choroby za pomocą specjalistycznego sprzętu.
Czy można mieć jednocześnie jaskrę i zaćmę? Tak, jest to możliwe, ponieważ są to dwie różne choroby, które mogą występować niezależnie od siebie u tego samego pacjenta, zwłaszcza w starszym wieku.
Jaskra jest znacznie bardziej niebezpieczna niż zaćma, ponieważ jej uszkodzenia są nieodwracalne i nieleczona prowadzi do całkowitej, trwałej utraty wzroku.
Diagnoza to jednak dopiero początek drogi. Rolą naszych specjalistów jest nie tylko rozpoznanie choroby, ale także przedstawienie pacjentowi zrozumiałego planu leczenia, w tym leczenia jaskry i zaćmy. W Klinice Okulistycznej Jasne Błonia w Łodzi pacjenci mogą liczyć na kompleksową opiekę na najwyższym poziomie, która zapewnia im poczucie bezpieczeństwa i pewność, że są w dobrych rękach.
