x
j a s n e . b ł o n i a

Jak zatrzymać pogarszanie się wzroku – profilaktyka, badania i zalecenia

Młoda kobieta w okularach z wadą wzroku

Wzrok jest jednym z najważniejszych zmysłów, a jego pogorszenie znacząco wpływa na jakość życia. Na szczęście, w wielu przypadkach można przeciwdziałać temu procesowi lub znacznie go spowolnić poprzez świadomą profilaktykę, regularne badania i stosowanie się do zaleceń specjalistów. Przeczytaj, jakie kroki możesz podjąć, aby zadbać o swój wzrok.

Czy da się zatrzymać pogarszanie wzroku?

W wielu przypadkach, szczególnie gdy pogorszenie wzroku wynika z czynników środowiskowych lub niezdrowego stylu życia, wdrożenie odpowiednich działań profilaktycznych i zmiana nawyków mogą znacząco spowolnić, a nawet zatrzymać proces pogarszania ostrości wzroku. Niekiedy problemy ze wzrokiem są objawem choroby oczu. Niezwykle ważne jest więc wczesne wykrycie ewentualnej choroby i jej leczenie, które może spowolnić lub zatrzymać pogarszanie się wzroku.

Jak zatrzymać pogarszanie się wzroku?

Aby przeciwdziałać pogarszaniu się wzroku, ważne jest połączenie profilaktyki, regularnych badań i świadomego dbania o zdrowie oczu na co dzień. Co zrobić, aby wzrok się nie pogarszał? Warto podkreślić, że w niektórych przypadkach sama profilaktyka nie wystarczy i samodzielne powstrzymanie pogarszania się wzroku jest niemożliwe.

Dzieje się tak szczególnie w przypadku poważnych chorób oczu, takich jak zaćma czy jaskra – wtedy konieczne jest specjalistyczne leczenie okulistyczne.

Regularne badania wzroku – dlaczego są ważne?

Jest to podstawa profilaktyki narządu wzroku. Regularne kontrole u okulisty pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnej wady wzroku i monitorowanie stanu zdrowia oczu. Zaleca się, aby osoby dorosłe, zwłaszcza po 40. roku życia, poddawały się kompleksowemu badaniu okulistycznemu przynajmniej raz na dwa lata, a w przypadku występowania czynników ryzyka – częściej. Podczas wizyty lekarz wykona badanie ostrości wzroku i dna oka.

Odpowiednia dieta – jak wpływa na utrzymanie ostrości wzroku?

Pokarmy, które spożywamy, mają wpływ na zdrowie oczu i ostrość wzroku. Warto włączyć do diety produkty bogate w antyoksydanty, takie jak luteina i zeaksantyna (znajdujące się m.in. w szpinaku, jarmużu, brokułach), witaminy C i E (np. w cytrusach, orzechach, olejach roślinnych), a także kwasy omega-3 (obecne w tłustych rybach morskich). Te składniki odżywcze wspierają zdrowie siatkówki i mogą chronić przed degeneracją wzroku związaną z wiekiem.

Ergonomia pracy przy komputerze – jak zachować ostrość widzenia w pracy?

Długotrwała praca przed ekranem jest jednym z głównych czynników przyczyniających się do męczenia się oczu i pogorszenia widzenia. Pamiętaj o robieniu regularnych przerw (np. co 20 minut oderwij wzrok od ekranu na 20 sekund i spójrz na obiekt oddalony o 6 metrów – zasada 20/20/20), utrzymaniu właściwej odległości od monitora (około 50-70 cm) i zadbaniu o odpowiednie oświetlenie pomieszczenia, które nie powoduje odblasków na ekranie.

Rezygnacja z używek – jak wpływa na zdrowie wzroku?

Palenie tytoniu ma negatywny wpływ na cały organizm, w tym na wzrok, zwiększając ryzyko rozwoju wielu chorób oczu, takich jak zaćma czy AMD. Nadmierne spożywanie alkoholu również nie jest korzystne dla zdrowia oczu.

Ćwiczenia oczu – jak regularna gimnastyka oczu pomaga zachować jego zdrowie?

Regularne, proste ćwiczenia mogą pomóc w utrzymaniu dobrej kondycji mięśni ocznych i poprawie akomodacji. Można wykonywać ruchy gałek ocznych w różnych kierunkach, skupiać wzrok na bliskich i dalekich przedmiotach czy mrugać.

Jakie są przyczyny pogarszania się wzroku?

Pogorszenie wzroku może mieć wiele przyczyn, zarówno wewnętrznych, związanych z naszym organizmem, jak i zewnętrznych, wynikających z naszego stylu życia i środowiska. Jakie są czynniki ryzyka pogorszenia wzroku?

Przyczyny wewnętrzne:

  • Wiek – naturalne procesy starzenia się organizmu wpływają również na narząd wzroku. Z wiekiem soczewka oka traci elastyczność, co prowadzi do prezbiopii, czyli trudności z widzeniem z bliska. Zwiększa się również ryzyko rozwoju chorób oczu, takich jak zaćma (zmętnienie soczewki) czy jaskra (uszkodzenie nerwu wzrokowego). AMD, czyli zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem, jest kolejną poważną przyczyną pogorszenia widzenia u osób starszych.
  • Choroby – niektóre choroby ogólnoustrojowe mają negatywny wpływ na wzrok. Przykładem jest cukrzyca, która może prowadzić do retinopatii cukrzycowej, uszkadzającej naczynia krwionośne w siatkówce. Również nadciśnienie tętnicze czy choroby autoimmunologiczne mogą mieć negatywne konsekwencje dla zdrowia wzroku.
  • Genetyka – predyspozycje genetyczne odgrywają rolę w występowaniu niektórych rodzajów wad wzroku i chorób oczu. Jeśli w rodzinie występowały wady wzroku lub choroby oczu, ryzyko ich pojawienia się u Ciebie może być wyższe.

Przyczyny zewnętrzne:

  • Czynniki środowiskowe – długotrwała ekspozycja na promieniowanie UV bez odpowiedniej ochrony może przyczyniać się do rozwoju zaćmy i innych chorób oczu. Zanieczyszczenie powietrza również może podrażniać oczy i wpływać na ich zdrowie.
  • Zmęczenie oczu – intensywna praca wzrokowa, zwłaszcza przy komputerze lub innych urządzeniach elektronicznych, prowadzi do zmęczenia oczu, które objawia się pieczeniem, suchością, bólem głowy i czasowym pogorszeniem ostrości widzenia. Długotrwałe przeciążenie wzroku może przyczyniać się do rozwoju krótkowzroczności u dzieci i młodzieży.
  • Niewłaściwa dieta – niedobory witamin i minerałów niezbędnych dla zdrowia oczu mogą osłabiać ich kondycję i zwiększać podatność na uszkodzenia.
  • Ekspozycja na światło niebieskie – postępująca ekranizacja życia prowadzi do pogorszenia wzroku. Emitowane przez ekrany urządzeń elektronicznych światło niebieskie może przyczyniać się do zmęczenia wzroku, zaburzeń snu, a w dłuższej perspektywie potencjalnie zwiększać ryzyko degeneracji wzroku.

Wiesz już, co szkodzi Twoim oczom. Sprawdź, jak drobne zmiany mogą poprawiać ich kondycję każdego dnia.

Jak dbać o swój wzrok na co dzień i zapobiegać jego pogarszaniu się?

Higiena wzroku nie wymaga rewolucji w Twoim życiu. Często wystarczą proste, prozdrowotne nawyki, które w dłuższej perspektywie przyniosą znaczące korzyści dla zdrowia Twoich oczu.

  • Przerwy od ekranu – regularne robienie przerw podczas pracy przy komputerze czy korzystania z telefonu to podstawa codziennej profilaktyki. Pamiętaj o ergonomii i zasadzie 20/20/20.
  • Właściwa dieta i nawodnienie – zadbaj o bogatą w antyoksydanty dietę i pij odpowiednią ilość wody. Nawilżenie organizmu jest ważne również dla zdrowia oczu i ostrości widzenia.
  • Sen i aktywność fizyczna – wysypianie się i regularna aktywność fizyczna mają pozytywny wpływ na cały organizm, w tym na zdrowie oczu i dobry wzrok.
  • Higiena oczu – unikaj dotykania oczu brudnymi rękami. W przypadku noszenia soczewek kontaktowych, przestrzegaj zasad higieny.
  • Ochrona przed słońcem – noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV.

Twoje oczy i wzrok zasługują na uwagę – a dzięki prostym krokom możesz zadbać o nie skuteczniej, niż myślisz. Więcej o tym, jak dbać o oczy przeczytasz w naszym kolejnym artykule na blogu.

O autorze

lek. med.
ELŻBIETA KULIŃSKA

Lek. med. Elżbieta Kulińska to doświadczona okulistka, specjalizująca się od 2016 roku w chorobach siatkówki. Jej bogate doświadczenie, zdobywane m.in. w Klinice Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Poznaniu i Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, pozwoliło wielu pacjentom na zatrzymanie postępu schorzeń takich jak AMD, retinopatia cukrzycowa i choroby naczyniowe siatkówki. Za swój cel bierze nie tylko leczenie Pacjenta, ale również jego skuteczną edukację.